kaldırımlar

Bazen ışıl ışıl olur kaldırımlar, sokaklar…

Brüksel’in simgesi işeyen çocuk heykeli ise Paris’in de simgesi işeyen dede oldu benim için geçen Aralık ayında karşıma çıkan bu görüntü nedeni ile. İçinizde sokağa işeyen hiç oldu mu? Ufakken anneannenizin elini tutup park park gezerken belki? Ya da sabaha karşı sarhoş bir bünye ile evin yolunu ararken…

Fransa dünyadaki en hızlı yolcu uçağı ve en hızlı treni üretmiş bir ülke. Şimdilerde ise, yine bir Fransız dünyadaki en hızlı yürüyen kaldırımı üretmeye çalışıyor. Yaklaşık on yıldır Anselme Côte tren istasyonları, havaalanları ve alışveriş merkezlerinde insanları şehir içi otobüslerine oranla daha hızlı taşıyacak bir yürüyen kaldırım geliştirmek üzere çalışmalarını sürdürmekte.

58 yaşındaki Fransız 10 milyon Euro civarında harcama yaparak 3 adet prototip geliştirmiş ve yüzlerce kişi ile yürüyen kaldırımını test etmiş. Şu ana kadar bir başarı hikayesi mevcut değil çünkü hedeflenen hızlara (saatte 11 km) erişmek henüz mümkün olmamış durumda.

Bence hareket eden kaldırımlar önemli bir buluş. Bugün Thalys ile Brüksel’den Paris’e 1 saat 15 dakikada gitmek mümkün. Ama Paris Nord garının içinde en yakın metro istasyonuna ulaşmak belki 25 dakika alıyor. Bu anlamda Côte çok mantıklı bir soru yöneltmekte, hızlı trenleri daha da hızlandırmanın mantığı ne?

Hareket eden kaldırımlar 1900 Expo’su sırasında Paris’te ilk defa kullanılmış. Hatta şehir konseyi 1923 yılında Paris metrosunu bu sistem ile değiştirmeyi önermiş. Gelişmeler 1974 yılına gelindiğinde Charles De Gaulle Havaalanı içindeki plastik tüblerin yeraldığı hareket eden yürüme platformları ile bir bilim-kurgu filmi izlenimi uyandırması ile sürmüş.

2002 Temmuzunda Paris metrosunun Montparnasse istasyonunda kullanıma açılan hareket eden yürüme platformu ilk 30 saatlik süre içinde 50,000 kişiyi taşımış ve bunlardan 40′ının düşüp yaralanması ile sonuçlanmış. 3 aylık deneme süreci hızın saatte 11 km’den 7 km’ye düşürülmesi ve güvenlik önlemleri ile sürdürülmüş. 2005 yılında Paris metro şirketi yürüme bandını saatte 4.3 km’ye düşürmüş.

The Wall Stret Journal’ın 16 Ağuıstos 2007 tarihli sayısından Daniel Michaels ve David Gauthier-Villars’ın “Frenchman’s ’rolling carpet’ offers a moving and risky experience” isimli makalesi tarafımdan Türkçe’ye çevrilerek özetlenmiştir.